RES ve GES Projelerinde İmar ve Ruhsat Artık Tek Elde

Yayım tarihi: 3 Eylül 2026 · Yazar:Av. İsmail İlker Türkgüler

24 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni bir yönetmelikle, önlisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin imar planı onayından işyeri açma ruhsatına kadar bütün süreçleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda toplandı. Yatırımcı artık belediye, il özel idaresi ve bakanlık arasında dolaşmıyor; tek muhatabı var. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği için hâlihazırda devam eden projeleri de ilgilendiriyor.

Düzenleme ne diyor

Söz konusu düzenleme, Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’tir (Resmî Gazete, 24 Temmuz 2026, Sayı: 33319). Dayanağı, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’un ek 1 inci maddesidir.

Yönetmelik, önlisans veya üretim lisansı bulunan RES ve GES projelerinde şu işlemleri Bakanlık yetkisine bağlıyor:

• Her ölçekteki imar planı ve parselasyon planı onayı ile bunlara ilişkin ilave ve değişiklikler
• Yapı ruhsatı düzenlenmesi
• Yapı kullanma izin belgesi verilmesi
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi

Kapsam bakımından iki sınır önemlidir. Birincisi, yönetmelik yalnızca önlisans veya üretim lisansı sahibi tüzel kişileri kapsar; lisanssız üretim tesisleri bu rejimin dışındadır. İkincisi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 4 üncü maddesi hükmü saklı tutulmuştur.

Önceki durum neydi

Bu yönetmelikten önce RES ve GES projelerinde imar ve ruhsat işlemleri, taşınmazın bulunduğu yere göre büyükşehir belediyesi, ilçe belediyesi veya il özel idaresi tarafından yürütülüyordu. Bir santral birden fazla idarenin sınırına yayıldığında yatırımcı aynı proje için ayrı ayrı başvuru yapmak, farklı uygulamalarla ve farklı sürelerle uğraşmak zorunda kalıyordu. Uygulama farklılıkları, özellikle yapı inşaat alanının nasıl hesaplanacağı konusunda, projeden projeye değişen harç ve ücret yükleri doğuruyordu.

Yeni yönetmelik bu dağınıklığı ortadan kaldırıyor ve süreçleri tek merci ile tek usule bağlıyor.

Kimi, nasıl etkiliyor

Yapı inşaat alanı tanımı netleşti. Yönetmeliğin 10 uncu maddesi, RES’lerde yapı inşaat alanını “rüzgâr türbinlerinin tabii veya tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı”, GES’lerde ise “panel taşıyıcı ayaklarının zemin yüzeyinde kapladığı alanların toplamı” olarak tanımlıyor. Bu tanım, harç ve ücret hesabının doğrudan tabanıdır. Özellikle GES’lerde panel yüzeyinin tamamı değil, yalnızca taşıyıcı ayakların zemine bastığı alan esas alındığından, önceki bazı uygulamalara göre belirgin bir fark doğurabilir. Devam eden projelerde bu hesabın yeniden gözden geçirilmesinde yarar vardır.

Bazı belge yükleri hafifledi. GES’lerde imar planı için hazırlanan jeolojik-jeoteknik etüt çalışmaları Bakanlıkça yeterli görülürse, yapı ruhsatı için ayrıca zemin etüt raporu istenmiyor. Ayrıca RES’lerde rüzgâr türbinleri, GES’lerde güneş panelleri ve taşıyıcı sistemleri için elektrik ve mekanik tesisat projesi aranmıyor.

Mülkiyet dışı kullanım hakkı kabul ediliyor. GES tesislerinde özel mülkiyete konu taşınmazlar bakımından tapu senedi yerine, tapuya şerh edilmek kaydıyla irtifak sözleşmesi veya kira sözleşmesi de sunulabiliyor. Ancak bu sözleşmenin on yıldan az olmaması ve üretim lisansı süresiyle uyumlu olması gerekiyor. Kısa süreli kira sözleşmeleriyle ilerleyen projelerde bu şart, başvurudan önce sözleşmenin yenilenmesini gerektirebilir.

Denetim ve yaptırım da Bakanlığa geçti. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı tespit edildiğinde 3194 sayılı Kanun’un 32 ve 42 nci maddeleri kapsamındaki işlemler Bakanlıkça tesis ediliyor; belediyeye yalnızca bilgi veriliyor. Yıkım kararı çıkarsa yıkımı belediye veya il özel idaresi yapıyor, fakat yıkım masrafları lisans sahibinden tahsil ediliyor.

Dikkat edilmesi gereken süreler

Yönetmelik, çoğu aşamada kesin süreler öngörüyor. Kaçırıldığında geri dönüşü zor olanlar şunlardır:

Son iki satır özellikle önemlidir: ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde inşasına başlanmayan veya beş yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresinde yenilenmeyen yapılar ruhsatsız yapı sayılır. Bu, finansman kapanışı gecikmiş projeler bakımından somut bir risktir.

Ayrıca iki noktaya dikkat edilmelidir. İmar planları onaylanmadan önce Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sistemi üzerinden Plan İşlem Numarası alınması zorunludur. Ve yönetmelik kapsamındaki tüm iş ve işlemler için lisans sahibinin Ek-1’deki taahhütnameyi Bakanlığa vermesi gerekmektedir.

İtiraz sürecinde bir usul inceliği vardır: itiraz reddedilirse, başkaca bir onay işlemi yapılmaksızın ret kararı tarihinde plan kesinleşir. Yani ayrı bir kesinleşme işlemi beklenmez; dava süresi bu tarihten işlemeye başlar.

Sıkça sorulan sorular

Bu yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

24 Temmuz 2026 tarihinde, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ayrı bir geçiş süresi öngörülmemiştir; devam eden projeler de kapsamdadır.

Lisanssız üretim tesisleri de bu yönetmeliğe tabi mi?

Hayır. Yönetmelik açıkça önlisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr ve güneş enerji santrallerini kapsar. Lisanssız elektrik üretimi kapsamındaki tesisler için genel imar mevzuatı ve ilgili idarelerin yetkisi devam eder.

GES projesinde arazi kiralanmışsa yapı ruhsatı alınabilir mi?

Alınabilir. Özel mülkiyete konu taşınmazlarda tapu senedi yerine, tapuya şerh edilmek kaydıyla irtifak veya kira sözleşmesi sunulabilir. Ancak sözleşmenin on yıldan az olmaması ve üretim lisansı süresiyle uyumlu olması gerekir.

İmar planına itiraz reddedilirse ne yapılabilir?

Ret kararı tarihinde plan kesinleşir. Kesinleşen plana karşı idari yargıda iptal davası açılması yolu açıktır. Dava süresinin kaçırılmaması için ret kararının tebliğ tarihinin ve kesinleşme tarihinin doğru tespiti önemlidir.

Kaynaklar

• Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik — Resmî Gazete, 24 Temmuz 2026, Sayı: 33319. Metin için tıklayınız
• 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun, ek madde 1
• 3194 sayılı İmar Kanunu, m. 4, 32, 42

Yenilenebilir enerji projelerinde izin ve ruhsat süreçlerine ilişkin danışmanlık hizmetlerimiz için Yeşil Enerji ve İnşaat ve Altyapı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş oluşturmaz. Değerlendirme için büroyla iletişime geçilmesi gerekir.