Proje Finansmanı
Proje finansmanı, yatırımın geri ödeme kaynağının kural olarak sponsorun genel mal varlığı değil, projenin kendi nakit akışı olduğu finansman modelidir. Bu yapı, kredi verenin riskini proje şirketinin gelirlerine ve teminat paketine bağladığı için sözleşme mimarisinin kusursuz kurulmasını gerektirir. Legal Enerji, güneş, rüzgâr, biyogaz ve depolama projelerinin finansmanında yatırımcı ve kredi veren tarafında görev alır.
Kredi ve finansman dokümantasyonu
Finansman kapanışına giden yolda müzakere edilen belgelerin her biri, projenin sonraki on beş-yirmi yılını bağlar. Bu nedenle dokümantasyonu ticari model ile birlikte ele alıyoruz:
- Kredi sözleşmeleri, vadeli işlem ve faiz koruma (hedge) anlaşmaları
- Ön koşullar (conditions precedent) listesinin yönetimi ve kapanış takibi
- Sponsor destek taahhütleri ve sermaye katkı anlaşmaları
- Kredi veren ile yüklenici arasındaki doğrudan anlaşmalar (direct agreement)
- Vekâlet, hesap rehni ve gelir hesabı (waterfall) düzenlemeleri
- Yeniden yapılandırma ve refinansman süreçleri
Teminat paketinin kurulması
Proje finansmanında teminat, tek bir enstrümandan değil birbirini tamamlayan bir paketten oluşur. Teminatların kurulması kadar, icra edilebilirliğinin ve sıra düzeninin baştan doğru tasarlanması önemlidir:
- Proje şirketi paylarının rehni ve oy hakkı düzenlemeleri
- Taşınmaz ipoteği, üst hakkı ve irtifak haklarının teminata verilmesi
- Ticari işletme rehni ve makine-teçhizat üzerindeki rehinler
- Alacakların ve sözleşmelerden doğan hakların temliki
- Sigorta poliçelerinde kredi verenin lehdar olarak gösterilmesi
- Lisans ve izinlerin devredilebilirliğinin güvenceye alınması
Hukuki durum tespiti (legal due diligence)
Kredi kararının dayanağı olan hukuki durum tespiti raporunu, kredi verenin bakış açısıyla hazırlıyoruz. İnceleme; şirket yapısı ve pay sahipliği, lisans ve izinlerin geçerliliği, arazi mülkiyeti ve kullanım hakları, imar ve ÇED durumu, kamulaştırma ve irtifak süreçleri, EPC ve O&M sözleşmeleri, devam eden dava ve icra takipleri ile vergi ve teşvik durumunu kapsar. Tespit edilen riskleri yalnızca listelemekle kalmayıp, kapanış öncesi giderilebilir ve giderilemez risk ayrımını yaparak çözüm önerisiyle sunuyoruz.
Gelir güvencesi ve elektrik satış sözleşmeleri
Projenin finanse edilebilirliği, gelirinin öngörülebilirliğine bağlıdır. İkili anlaşmalar, sanal ve fiziksel elektrik satış sözleşmeleri (PPA),YEK-G sertifikası satışına dayalı yeşil enerji anlaşmaları ve kurumsal alıcılarla yapılan uzun vadeli tedarik sözleşmelerini, kredi verenin bankabilite kriterlerini gözeterek yapılandırıyoruz.
Uluslararası finansman kuruluşları
Kalkınma bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarının sağladığı kredilerde, finansal koşulların yanında çevresel ve sosyal standartlara uyum da bir kredi şartıdır. Bu tür işlemlerde sözleşme müzakeresi ile birlikte uyum yükümlülüklerinin proje şirketi için taşınabilir hâle getirilmesine çalışıyoruz.
- Proje finansmanı ile kurumsal kredi arasındaki hukuki fark nedir?Kurumsal kredide banka, borçlunun tüm mal varlığına ve bilançosuna bakar. Proje finansmanında ise rücu hakkı sınırlıdır; kredi verenin başvurabileceği kaynak esas olarak proje şirketinin varlıkları ve gelirleridir. Bu fark, teminat paketinin çok daha ayrıntılı kurulmasını ve proje sözleşmelerinin kredi verene doğrudan haklar tanımasını zorunlu kılar.
- Lisans teminat olarak verilebilir mi?Lisans, doğrudan rehin konusu edilebilen bir hak değildir. Ancak kredi verenin lisanstan doğan menfaati, proje şirketi paylarının rehni ve temerrüt hâlinde şirket kontrolünün devri yoluyla dolaylı olarak korunur. Lisans devri EPDK iznine tabi olduğundan, teminatın işletilebilmesi için bu izin sürecinin baştan planlanması gerekir.
- Finansman kapanışı ne kadar sürer?Süre, projenin hazırlık düzeyine göre değişir. İzin ve mülkiyet dosyası tamamlanmış bir projede kapanış birkaç ay içinde mümkündür; eksik izinler, çözülmemiş arazi sorunları veya devam eden davalar süreci belirsiz biçimde uzatır. Hukuki durum tespitinin erken başlatılması, en çok zaman kazandıran adımdır.
- Yabancı yatırımcı Türkiye'de enerji projesine finansman sağlayabilir mi?Evet. Yabancı sermayeli şirketler enerji piyasasında yerli şirketlerle aynı hükümlere tabidir ve yabancı kredi kuruluşları teminat alabilir. Uygulamada dikkat edilmesi gereken başlıklar, kambiyo mevzuatı, teminatların Türk hukukuna göre kurulması ve tahkim şartının icra edilebilirliğidir.
